1921 Cracovia

Podróż po historii piłkarskiej Polski rozpoczynamy od 1921 roku, w którym po raz pierwszy wyłoniono mistrza kraju, swój pierwszy międzynarodowy mecz rozegrała też reprezentacja. Jaki wpływ miał na to późniejszy trener Barcelony? Czy niesamowity rekord Cracovii-zaledwie jednego remisu w całym sezonie zostanie kiedykolwiek pobity? To wszystko w poniższym artykule.

1921-cracovia

herb_KSC1_copy.jpgPierwsze w pełni rozegrane mistrzostwa Polski (w 1920 roku rozgrywek nie dokończono, ze względu na wojnę Polsko-Bolszewicką), zakończyły się zdecydowaną dominacją drużyny Pasów. Cracovia w dobrym stylu zwyciężyła w rozgrywkach regionalnych (komplet 6 wygranych), a następnie nie pozostawiła wątpliwości na poziomie ogólnopolskim, w którym brało udział 5 mistrzów poszczególnych regionów.  7 wygranych w 8 spotkaniach, zaledwie 1 remis w całym sezonie (w spotkaniu z Wartą Poznań, gdy Ludwik Gintel nie wykorzystał rzutu karnego w ostatniej minucie meczu), przyniosły im historyczne-pierwsze mistrzostwo Polski.

Początki

Zaledwie 1 stracony punkt w całym sezonie jest do tej pory niepobitym rekordem, ale wypada zwrócić uwagę na to że Pasom do zdobycia tytułu wystarczyło zaledwie 14 spotkań. Paradoksalnie wyniki Krakowian nie spotykały się z zachwytem dziennikarzy, którzy potrafili skrytykować drużynę za słabą grę mimo zwycięstwa różnicą czterech bramek.

Tygodnik_Sportowy_19211021_foto_4

Zadziwiająco słabo radziła sobie Pogoń Lwów, 4 miejsce w tabeli wypada uznać za wynik poniżej oczekiwań. W tamtych czasach uznawano że dwa najważniejsze ośrodki polskiego piłkarstwa znajdują się właśnie w Krakowie i Lwowie. Tym bardziej wrogo spoglądano na system rozgrywek w których starcia między drużynami krakowskimi i lwowskimi na szczeblu regionalnym były ważniejsze dla końcowego sukcesu w lidze niż starcia na tym teoretycznie wyższym etapie. W 1921 roku rozegrano również Mistrzostwa Polski klasy B, w których zwyciężyła druga drużyna Cracovii. W późniejszych latach zrezygnowano z tych rozgrywek, ze względu na wysokie koszty organizacji nieporównywalne do potencjału i zainteresowaniem widzów.

Sukces drużyny z Krakowa dał impuls powołaniu reprezentacji Polski, która 18 grudnia 1921 roku w Budapeszcie rozegrała swój pierwszy międzynarodowy mecz. Nie byłoby to możliwe gdyby nie współpraca przedstawicieli Cracovii i… Wisły. Trener Pasów Imre Pozsonyi oraz szef Wydziału Gier PZPN Józef Szkolnikowski (również prezes Towarzystwa Sportowego Wisła) wyselekcjonowali kilkudziesięciu zawodników, a następnie wybrali trzynastkę która miała reprezentować kraj przeciwko Madziarom. O pozycji Krakowa najlepiej świadczy też fakt, że na siedzibę Polskiego Związku Piłki Nożnej wybrano nie stolicę kraju Warszawę, ani też ubiegający się o nie Lwów, a właśnie gród Kraka.

Początki PZPNu

Głównym założycielem oraz pierwszym prezesem PZPN został nikt inny jak prezes Cracovii-Edward Cetnarowski. W drużynie dominowali piłkarze Pasów (aż 7 zawodników- (Stanisław Cikowski, Ludwik Gintel, Józef Kałuża, Stanisław Mielech, Leon Sperling, Zdzisław Styczeń, Tadeusz Synowiec). Spotkanie zakończyło się porażką Polski 0-1, przyjętą z docenieniem przyzwoitego wyniku na tle mocnego rywala, ale z żalem zawodników którzy przekonani byli że stać ich było na lepszy rezultat. Odkryciem spotkania okrzyknięto bramkarza Polonii Warszawa Jana Lotha. 21 letni wówczas zawodnik nie zrobił wielkiej kariery jako bramkarz, głównie dlatego że po kilku latach został… napastnikiem, zresztą zdobywając wiele bramek dla warszawskiej drużyny.

636174127219675430

 

Poz Drużyna W R P G+ G- Pkt
1 Cracovia 7 1 0 31 7 15
2 Polonia Warszawa 5 0 3 13 9 10
3 Warta Poznań 3 2 3 14 24 8
4 Pogoń Lwów 3 0 5 19 13 6
5 ŁKS Łódź 0 1 7 7 31 1
Gospodarz \ Gość CRA PWA WAR PGL ŁKS
Cracovia 3:0 6:1 2:0 7:1
Polonia Warszawa 1:2 2:3 1:0 1:0
Warta Poznań 2:2 0:1 3:2 2:1
Pogoń Lwów 2:5 0:1 7:0 6:1
ŁKS Łódź 0:4 1:6 3:3 0:2

GWIAZDY SEZONU:

Królem strzelców rozgrywek z 9 zdobytymi bramkami, został napastnik Cracovii, Józef KałużaJózef_Kałuża.jpgZawodnik którą całą swoją seniorską karierę spędził w klubie z Krakowa, uznawany jest za jedną z największych legend przedwojennej piłki nożnej w Polsce. Sukcesy zawodnicze, przyćmił sukcesami trenerskimi, gdy w 1932 roku został selekcjonerem reprezentacji Polski. To właśnie pod jego wodzą, kadra osiągała niewiarygodne sukcesy, 4 miejsce na olimpiadzie w Berlinie (1936), legendarny mecz z Brazylią na mundialu 1938 (przegrany 5:6, do dnia dzisiejszego uznawany za jedno z najlepszych spotkań w dziejach piłki nożnej), oraz zwycięstwo 4:2 nad wicemistrzami świata Węgrami na 4 dni przed wybuchem II wojny światowej. Józef Kałuża zmarł w 1944 roku, a jego imieniem nazwano ulicę przy której znajduje się Stadion Cracovii.

Dalsze losy wielu piłkarzy mistrzowskiej drużyny Pasów z 1921 pełne są dramaturgii. Wszyscy trzej bramkarze zginęli tragicznie, Eugeniusz Latacz w obozie Auschwitz, Gustaw Rogalski rozstrzelany przez Niemców, a Stefan Popiel zamordowany przez nieznanych sprawców w 1927 roku. Podobny los spotkał Bolesława Kotapkę, zasztyletowanego w 1922 roku, Adama Koguta rozstrzelanego w Katyniu i Stefana Frycza, który najprawdopodobniej zginął podczas Powstania Warszawskiego.

Zupełnie inaczej potoczyły się losy Józefa Kałuży, Tadeusza Synowca oraz Zygmunta Alfusa. Cała trójka po zakończeniu kariery została selekcjonerami reprezentacji narodowej.

Legenda Cracovii która objęła Barcelonę

Trenerem pierwszego mistrza Polski w piłce nożnej, był Węgier Imre Pozsonyi.250px-Imre_Pozsonyi.jpg Znany ze świetnego przygotowania kondycyjnego, oraz dużego nacisku na taktykę, po odniesieniu sukcesu z Cracovią, dostąpił zaszczytu prowadzenia reprezentacji Polski w pierwszym jej oficjalnym spotkaniu (przegranym 0:1 z mocną drużyną Węgier). Jak wielki wpływ miał Węgier na piłkę nożną w Polsce? Cracovia jako jeden z nielicznych klubów zdecydowała się na zatrudnienie trenera. Postawienia na obcokrajowca okazało się strzałem w dziesiątkę, jego taktyka gry „szybkiej, dokładnej i po ziemi” nazwana później szkołą krakowską, pozwoliła na zdominowanie ligi. Piłkarze Cracovii wspominali później że początkowo podchodzili do Węgra niechętnie, widząc jak wielką uwagę przykłada przygotowaniu kondycyjnemu i ciężkim fizycznie treningom, z czasem kultem obrosły spotkania w kawiarni Bizanca, gdzie Pozsonyi tłumaczył zawodnikom najdrobniejsze szczegóły z futbolowego rzemiosła. Swoją pracą w Polsce zwrócił uwagę FC Barcelony, której trenerem został w 1924 roku, zdobywając Puchar Hiszpanii. Z Dinamem Zagrzeb sięgnął po mistrzostwo Jugosławii w 1928, a następnie wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Mimo bogatej trenerskiej przeszłości, wyjazd do Stanów okazał się niepowodzeniem, Pozsonyi zmarł w 1932 mając 52 lata, w biedzie i zapomnieniu.

Facebook Comments